KRYZYS KONSTYTUCYJNY W POLSCEO źródłach
DEKLARACJE / ARGUMENTY / SZANSE

Kto jest za?
Kto ma zastrzeżenia?

Co politycy proponują zmienić w Trybunale i dlaczego część z nich sprzeciwia się resetowi? Poniżej wypowiedzi z datami i odnośnikami do źródeł.

Zestawienie obejmuje źródła z 27–31 października 2026 r., sprawdzone 1 listopada. Kategorie odnoszą się do wskazanych wypowiedzi, a nie do każdego możliwego projektu reformy.

PSL

Wypowiedź / relacja: 27.10.2026
Za

Według PAP wspiera reset i wybór nowego TK. To deklaracja kierunku, nie potwierdzenie zgody na każdy projekt.

Dokumenty i źródła (1)

Razem

Wypowiedź / relacja: 31.10.2026
Za

Adrian Zandberg po konsultacjach proponował reset TK zabezpieczony zmianą Konstytucji.

Dokumenty i źródła (1)

Rozwój Plus

Wypowiedź / relacja: 27.10.2026
Za

Krzysztof Szczucki przedstawił PAP wariant 12 sędziów wybieranych większością 3/5, ze zróżnicowanymi pierwszymi kadencjami.

Dokumenty i źródła (1)

Koalicja Obywatelska

Wypowiedź / relacja: 27.10.2026
Przeciw / zastrzeżenia

Arkadiusz Myrcha obawia się amnestii za łamanie prawa. Maciej Tomczykiewicz dopuszcza rozmowę o wyborze większością 3/5.

Dokumenty i źródła (1)

Prawo i Sprawiedliwość

Wypowiedź / relacja: 27.10.2026
Przeciw / zastrzeżenia

Michał Wójcik sprzeciwia się usunięciu osób, które uważa za legalnych sędziów i legalne kierownictwo TK.

Dokumenty i źródła (1)

Polska 2050

Wypowiedź / relacja: 27.10.2026
Niejednoznaczne

Paweł Śliz akcentuje dopuszczenie wybranych sędziów. Przytoczona wypowiedź nie jest jednoznacznym poparciem resetu.

Dokumenty i źródła (1)

Lewica

Wypowiedź / relacja: 27.10.2026
Przeciw / zastrzeżenia

PAP opisuje sceptycyzm Anny Marii Żukowskiej wobec zmiany Konstytucji w sprawie TK.

Dokumenty i źródła (1)
GŁOSY STRON / 31.10.2026

Oświadczenie prezydenta i orędzie premiera

KAROL NAWROCKI / PREZYDENT RP

Obrona ciągłości kierownictwa TK

Prezydent nazwał nocne wydarzenia naruszeniem porządku konstytucyjnego i siłowym przejęciem organu. Wezwał do opuszczenia terenu przez skierowane tam siły przymusu. Poinformował o umożliwieniu wejścia Bartłomiejowi Sochańskiemu, którego uznaje za legalnego wiceprezesa.

Zapowiedział konsultacje z przedstawicielami sił parlamentarnych.

Dokumenty i źródła (2)
DONALD TUSK / PREZES RADY MINISTRÓW

Podjęcie obowiązków przez nowych sędziów

Premier argumentował, że legalnie wybrane osoby nie mogły podjąć pracy z powodu działań prezydenta i prezesa TK. Działania policji przedstawiał jako ochronę Trybunału i sędziów przed napastnikami.

Odrzucił kompromis, który w jego ocenie nagradzałby bezprawie.

Dokumenty i źródła (1)
DODATKOWA PERSPEKTYWA / ORGANIZACJA PRAW CZŁOWIEKA

HFPC: zastrzeżenia do podstaw prawnych odsunięcia kierownictwa

Helsińska Fundacja Praw Człowieka, według opublikowanej relacji z jej stanowiska z 31 października, podniosła wątpliwości wobec wykorzystania art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych do odsunięcia kierownictwa TK. Jednocześnie poparła ideę resetu w modelu opisanym w analizie Fundacji Batorego.

Dokumenty i źródła (2)
OCENA REDAKCYJNA / WARUNKI POWODZENIA

Jakie są szanse na porozumienie?

Wniosek: istnieją propozycje, ale przywołane deklaracje nie dowodzą istnienia większości dla jednego tekstu. Odmienne modele i sprzeciw przedstawicieli KO oraz PiS są istotnymi przeszkodami.

Dokumenty i źródła (4)

Szanse zależą od uzgodnienia projektu, zasad przejścia do nowego modelu i odpowiedniej większości w obu izbach. Przy pełnym udziale 460 głosujących próg sejmowy wynosi 307 głosów. Sama suma mandatów ugrupowań sympatyzujących z hasłem resetu nie zastępuje deklaracji poparcia konkretnych przepisów.

Dokumenty i źródła (1)

Kolejne kroki to wspólny projekt, podpisy wnioskodawców i głosowania. Dopiero wtedy będzie można ocenić poparcie dla konkretnych przepisów.

Porównaj szczegóły propozycji →